Laserveiligheidsbril kiezen: zo doet u het

Wie met een krachtige laser werkt, hoort vroeg of laat het advies: "draag een laserveiligheidsbril". Maar welke? Een bril die perfect beschermt tegen een groene laser kan nagenoeg nutteloos zijn bij een violette. In dit artikel leggen we uit wanneer een bril zinvol is, hoe u de juiste kiest en welke fouten u best vermijdt.

Wanneer is een laserveiligheidsbril nodig?

Bij lasers van klasse 3B is rechtstreeks in de straal kijken gevaarlijk, en spiegelende reflecties zijn bijna even gevaarlijk. Een laserveiligheidsbril is een extra beschermingslaag voor de momenten waarop het toch misloopt: een onverwachte reflectie via een raam, een plas water of een metalen oppervlak, of een moment van onoplettendheid. Wij raden een geschikte bril aan:

bij elk gebruik van een Pro-model van 50–500 mW of van de VEX-1000 Pro;
bij langdurig gebruik, zoals vogelwering over een groot perceel;
wanneer er reflecterende oppervlakken in de buurt zijn, zoals kassen, ramen, water of metalen daken;
wanneer u kapjes of lenzen wisselt of de laser van dichtbij bekijkt.

Belangrijk: een bril is geen vrijbrief. Ook met bril richt u nooit op personen, dieren, voertuigen of vliegtuigen. En een bril beschermt alleen de drager, niet de mensen rondom u.

Regel 1: de golflengte moet kloppen

Een laserveiligheidsbril werkt als een filter dat één bepaald stuk van het lichtspectrum sterk tegenhoudt. Daarom staat op een goede bril altijd voor welke golflengten hij is bedoeld. Voor de ACE lasers betekent dat:

Laser	Golflengte	Bril nodig voor
AG-1, AGP-3 Pro en andere groene modellen	532 nm	een bereik dat 532 nm omvat
AV-1, AVP-1 Pro, VEX-1000 Pro	405 nm	een bereik dat 405 nm omvat
AR-1, ARP-1 Pro	rood	het rode deel van het spectrum; controleer de golflengte bij uw leverancier

Werkt u met meerdere kleuren, bijvoorbeeld met de Pro-set in drie kleuren, dan heeft u ofwel een bril per kleur nodig, ofwel een bril die uitdrukkelijk voor al die golflengten is gemarkeerd. Een bril voor groen beschermt niet automatisch tegen violet of rood.

Regel 2: de optische dichtheid (OD) moet hoog genoeg zijn

De optische dichtheid, afgekort OD, geeft aan hoe sterk de bril het laserlicht tegenhoudt. Het is een logaritmische schaal: OD 1 laat een tiende door, OD 2 een honderdste, OD 3 een duizendste, OD 4 een tienduizendste, enzovoort.

Een eenvoudig rekenvoorbeeld maakt het tastbaar. Een laser van 500 mW achter een filter met OD 3 laat nog ongeveer 0,5 mW door; met OD 4 nog ongeveer 0,05 mW. Hoe hoger het vermogen, hoe hoger de OD die u nodig heeft. Dit voorbeeld is bedoeld om het principe te begrijpen; de keuze zelf baseert u op de specificaties en markeringen van de fabrikant van de bril.

Regel 3: let op de markering

Laserveiligheidsbrillen voor de Europese markt worden doorgaans getest volgens de normen EN 207 (beschermingsfilters tegen laserstraling) en EN 208 (brillen voor uitlijnwerk met zichtbare lasers). Een degelijke bril vermeldt op het montuur of de glazen voor welke golflengten hij geschikt is en welk beschermingsniveau hij biedt. Ontbreekt die informatie, of staat er alleen "laser" of "anti-laser" op, kies dan een andere bril.

Veelgemaakte fouten

Een zonnebril gebruiken

Een zonnebril dimt al het licht een beetje, maar houdt laserlicht niet voldoende tegen. Bovendien verwijden uw pupillen achter een donkere bril, waardoor er bij een onverwachte reflectie meer licht in het oog kan komen.

Een gekleurde "laserbril" zonder markering

Sommige brillen hebben een gekleurd glas dat de stip beter zichtbaar maakt. Dat is iets anders dan beschermen. Zonder vermelding van golflengte en beschermingsniveau weet u niet wat u draagt.

Te veel vertrouwen op de bril

Een bril beschermt tegen een ongeluk, maar maakt onveilig gedrag niet veilig. De basisregels blijven gelden: nooit richten op ogen, personen, dieren, voertuigen of vliegtuigen, uitkijken voor reflecties en de laser uitschakelen wanneer u hem niet gebruikt.

Omstanders vergeten

Wie samen werkt, bijvoorbeeld tijdens een sterrenkijkavond of met collega’s op een perceel, denkt ook aan de anderen. Houd hen buiten de straalrichting en geef hen indien nodig ook een geschikte bril.

Comfort en pasvorm

Een bril die u niet graag draagt, blijft in de tas. Let daarom ook op comfort: een goede pasvorm, zijdelingse afscherming en, als u een correctiebril draagt, een model dat erover past. Controleer de glazen regelmatig op krassen en beschadigingen, want een beschadigd filter beschermt minder goed. Bewaar de bril in een harde hoes, weg van hitte en direct zonlicht.

Bril en laser: een vaste combinatie

Bij de VEX-1000 Pro horen volgens de vermelde inhoud van de verpakking een veiligheidsbril en een aluminium koffer. Controleer ook bij die bril of hij voor 405 nm is gemarkeerd. Voor andere modellen kiest u zelf een bril die past bij de kleur van uw laser. Bewaar bril en laser samen, zodat u ze altijd allebei bij de hand heeft.

Samengevat

Kies een bril die gemarkeerd is voor de golflengte van uw laser.
Let op een voldoende hoge optische dichtheid voor het vermogen van uw laser.
Vertrouw op duidelijke markeringen volgens de geldende normen, niet op de kleur van het glas.
Een bril is een extra bescherming, geen vervanging van veilig gedrag.

Meer over de laserklassen leest u in laserklasse 3B uitgelegd. Alle veiligheidsregels op een rij vindt u op veilig gebruik van laserpointers. Acelasers.be verkoopt aan consumenten vanaf 18 jaar en aan bedrijven; als koper bent u zelf verantwoordelijk om de regels na te leven die op uw locatie gelden.